Chộp lấy cây gậy cơ hội đầu tư cổ phiếu

Mục lục

Views: 243

Lúc này khi tìm được doanh nghiệp hội tủ đủ bốn yếu tố theo yêu cầu của bốn chữ cái M: ý nghĩa giá trị của công ty, điểm khác biệt để tạo nên lợi thế cạnh tranh, ban lãnh đạo tốt và biên độ an toàn cao, liệu chúng ta có mắc sai lầm và vi phạm quy tắc? Hoàn toàn có thể. Thậm chí, khi mọi quyết định đưa ra đều đúng đắn và không phạm một sai lầm nhỏ nào thì cũng không có gì đảm bảo giá của cổ phiếu không trượt dốc tức thì và khiến chúng ta mất tiền.

Bạn nên tin rằng khi bạn thực hành đầu tư theo Quy tắc số 1 với những đồng tiền thật sự, nếu những điều vừa dự báo không xảy ra ngay lập tức, tâm trí bạn luôn bị ám ảnh bởi câu hỏi “Liệu mình có sai lầm hay không? Mình phải làm sao nếu giá cổ phiếu của doanh nghiệp này sụt giảm trong nay mai?” Bạn cần một giải pháp cho vấn đề này.

Giải pháp Thứ nhất: Giả vờ

Bạn mua cổ phiếu của một doanh nghiệp bạn cho là có triển vọng và giá cổ phiếu của doanh nghiệp đó bắt đầu rớt vào ngay hôm sau. Trong những ngày tiếp theo, giá cổ phiếu vẫn tiếp tục sụt giảm mà không có một dấu hiệu nào cho thấy sự hồi phục. Có thể bạn chưa từng gặp phải tình huống nào như thế nhưng bất kỳ nhà đầu tư nào từng trải qua chuyện này đều thấy không dễ chịu chút nào. (Nói thật với các bạn, tôi cũng từng mắc phải những sai lầm kiểu này và cũng từng trải qua những thời kỳ như vậy). Một cách phổ biến để đối phó với những chuyện như thế này là tự nhủ với bản thân rằng chỉ cần mình chưa bán cổ phiếu đó thì mình vẫn chưa mất đồng nào cả. Nói cách khác, chỉ cần bạn không mất tiền và như vậy, bạn coi như đã không vi phạm Quy tắc số 1. Liệu điều này có đúng không? Xin thưa với các bạn là sai hoàn toàn. Trăm lần sai, nghìn lần sai. Trốn tránh khỏi sự thật là sai lầm lớn nhất.

Hãy giả sử là bạn đúng khi nhận định về tình hình doanh nghiệp và về giá trị thực của cổ phiếu đó. Tuy nhiên, bất chấp khả năng phán đoán của bạn, thị trường lại có cái nhìn rất bi quan về tương lai, và thế là cổ phiếu của bạn tháng này có giá thấp hơn so với giá bạn mua vào tháng trước. Bạn tự nhủ rằng bạn vẫn chưa thực sự mất tiền vì bạn chưa bán cổ phiếu đó đi. Nhưng nếu bạn đến ngân hàng và giải trình tài sản để vay một khoản tiền. Bạn nói với giám đốc ngân hàng rằng cổ phiếu của bạn có giá trị bằng giá bạn mua vào tháng trước. Ông ta sẽ cười vào mặt bạn và tống bạn ra ngoài.

Ông ta sẽ nói rằng giá trị cổ phiếu của bạn chính là mức giá thị trường chấp nhận tại thời điểm hiện tại, chứ không phải là giá bạn tự nghĩ ra, cũng không phải giá mong muốn, và càng không phải là giá bạn đã trả cho nó vào tháng trước. Theo nhận định của ông chủ ngân hàng, nếu thị trường trả giá cổ phiếu bạn nắm giữ thấp hơn so với mức giá bạn mua vào nghĩa là bạn thực sự mất tiền và tài sản ròng của bạn giảm xuống. Vì thế, chúng ta không thể giả vờ rằng chúng ta chưa mất tiền khi cổ phiếu chúng ta mua vào liên tục bị rớt giá. Để mất tiền, dù chỉ trong thời gian ngắn, cũng có nghĩa là đã vi phạm Quy tắc số 1. Vì thế, chúng ta cần phải tìm ra giải pháp khác chứ không phải chỉ ngồi đó và giả vờ như không có chuyện gì xảy ra.

Giải pháp Thứ hai: Bù lỗ

Giải pháp thứ hai để đối phó với vấn đề này chính là cách thức Warren Buffett sử dụng. Ông không giả vờ rằng mình chưa mất tiền. Thay vào đó, ông lấp chỗ trống của khoản tiền đã mất bằng cách tiến hành những đầu tư ngắn hạn để thu, được số tiền lãi nhiều hơn so với những gì ông mất, đúng theo Quy tắc số 1. Nếu bạn có thể áp dụng thì đây là một thủ thuật rất tốt. Buffett là một nhà đầu tư có đủ khôn ngoan để làm điều này. Ông không chỉ là một trong những nhà đầu tư dài hạn hàng đầu trên thế giới mà còn là một nhà đầu tư ngắn hạn tuyệt vời. Ông kiếm được hàng tỷ đô-la từ những vụ đầu tư ngắn hạn vào trái phiếu, bạc, ngoại tệ và đầu cơ mua lại.

Liệu chúng ta có thể làm được điều này hay không? Thực tế là các giao dịch tiền tệ, giao dịch hàng hoá và các vụ mua lại công ty có rất nhiều điểm thú vị và chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được. Nhưng chúng ta sẽ đề cập đến chủ đề này trong một cuốn sách khác. Bởi vì tôi cho rằng những người thực hành Quy tắc số 1 không cần đi quá sâu vào chủ đề này để trở thành những nhà giao dịch chuyên nghiệp. Mặt khác, tôi cho rằng mục tiêu của bạn đọc khi cầm cuốn sách này là để đảm bảo không bị mất tiền. Bởi vì việc bù lấp khoản tiền đã mất bằng những khoản đầu tư ngắn hạn và khôn khéo là một kỹ thuật cao cấp, phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian và rèn luyện, vì vậy, chúng ta sẽ cần một giải pháp khác phù hợp hơn.

Giải pháp Thứ ba: Không để mất tiền ngay từ đầu

Có một câu chuyện về người học trò được rèn luyện ở một tu viện trong nhiều năm để trở thành thầy tu. Một ngày kia, người thầy đến căn phòng nhỏ của anh ta, mang theo chiếc batoong sần sùi và nói: “Con đã làm rất tốt, con trai của ta, giờ đây chỉ còn một thử thách cuối cùng mà con phải vượt qua. Ta sẽ trở lại trong một ngày gần đây. Nếu con vượt qua thử thách, con sẽ trở thành thầy tu. Nếu con thất bại, ta sẽ dùng cây gậy này để đánh con.” Trước khi người học trò kịp hỏi xem thử thách cuối cùng này là gì, vị thầy tu bước ra khỏi phòng và khoá trái cửa lại. Người học trò không còn biết làm gì ngoài việc ngồi trong phòng và suy nghĩ về thử thách cuối cùng.

Ngày hôm sau, người thầy trở lại mang theo cây gậy và nói: “Vậy thì…” và trước khi người thầy kịp thốt ra thêm từ nào, anh học trò nhảy vọt tới và chộp lấy cây gậy. Vị thầy tu mỉm cười và nói: “Chào mừng, người huynh đệ.”

Giải pháp thứ ba của chúng ta là hãy chộp lấy cây gậy.

Chộp lấy cây gậy

Có thể nói bạn rất giống với người học trò trong câu chuyện vừa kể. Bạn học được nhiều về những yếu tố khiến một doanh nhiệp trở nên có triển vọng và hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Thế nhưng bất luận bạn hiểu biết như thế nào, thị trường vẫn có thể quất vào bạn thật đau bằng cây gậy khi làm cho giá cổ phiếu công ty bạn vừa mua sụt giá. Bây giờ tôi sẽ chỉ cho bạn cách để lấy được cây gậy từ tay thị trường. Cho đến vài năm gần đây, việc này vẫn rất khó khăn và đòi hỏi rất nhiều công sức. Nhưng giờ đây, những nhà đầu tư nhỏ lẻ lại có một lợi thế rất lớn so với những nhà đầu tư “khổng lồ” trên thị trường. Tôi sẽ chỉ cho bạn cách thức tận dụng lợi thế này và khiến cho thị trường không thể ra roi với bạn khi hạ giá cổ phiếu của công ty bạn mua. Nhưng trước hết bạn cần hiểu điều gì khiến giá cổ phiếu tăng lên và hạ xuống.

Khi tôi hỏi mọi người “Điều gì khiến giá cổ phiếu tăng lên?”, mọi người đều cho rằng giá cổ phiếu tăng vì lãi suất giảm, hoặc giá cổ phiếu tăng vì doanh nghiệp đó kiếm được nhiều lợi nhuận, hoặc vì doanh nghiệp thuê được một giám đốc điều hành tài giỏi, hay vì giá đô-la tăng cao hơn giá đồng yên và vì hàng ngàn lý do khác nhưng thực tế tất cả đều không phải.

Giá cổ phiếu tăng lên vì một lý do duy nhất: có nhiều người muốn mua hơn là muốn bán. Như tôi đã nói từ Chương 1, hiện nay, trong 17.000 tỷ đô-la của thị trường chứng khoán Mỹ, có trên 14.000 tỷ đô-la là từ các quỹ hưu trí, quỹ ngân hàng, quỹ bảo hiểm và quỹ đầu tư. Tất cả các quỹ này được gọi bằng một tên chung là quỹ đầu tư theo tổ chức. Tất cả đều rất lớn, mỗi quỹ thường đầu tư trên 1 tỷ đô-la. Các quỹ này hợp thành thị trường và kiểm soát giá của bất cứ loại chứng khoán nào chúng đầu tư vào. Nếu các quỹ này đổ thêm tiền vào cổ phiếu nào, giá cổ phiếu đó lập tức tăng lên. Nếu các quỹ này rút tiền ra khỏi cổ phiếu nào, giá cổ phiếu đó lập tức giảm xuống.

Điều này nói lên điều gì? Nó nói lên rằng, cho dù cổ phiếu của công ty được bán dưới giá trị thực 50%, giá của nó vẫn có thể sụt giảm trong ngắn hạn nếu nhà quản lý của các quỹ trên tiếp tục bán cổ phiếu đó ra, mặc dù theo logic, đây là việc làm không hợp lý. Bạn hãy nhớ rằng, thị trường không phải lúc nào cũng hợp lý và sáng suốt. Mặc dù theo Ben Graham, xét trong thời gian dài, thị trường là một loại “máy định giá” chuẩn xác nhất. Thế nhưng, trong ngắn hạn, thị trường chỉ là một loại “máy kiểm phiếu” và nó cho thấy chỉ số tín nhiệm của những lá phiếu, phần lớn dựa vào cảm tính chứ không phải lý trí. Và thế là nó cho ra những kết quả định giá sai lệch đối với bất kỳ công ty nào. Thêm vào đó, các nhà quản lý quỹ không phải là người sở hữu các công ty. Họ mua cổ phiếu công ty không phải vì mục tiêu lợi ích chiến lược lâu dài của công ty. Họ chỉ quan tâm tới lợi nhuận trước mắt và việc họ có thể kiếm được bao nhiêu tiền trong quý này.

Lý do Buffett phải chấp nhận những khoản lỗ trong ngắn hạn khi giá cổ phiếu giảm xuống bởi ông không dễ rút chân ra khỏi công ty đã được ông đầu tư hàng tỷ đô-la. Chúng ta hãy nhớ lại những gì ông viết trong lá thư gửi các cổ đông năm 2004: Chính vị thế quá lớn và vững chãi của chúng ta đã tạo ra những khó khăn trong việc mua bán cổ phiếu nhanh chóng khi giá trị của nó dao động.

Ngay đến Buffett cũng không thể phản ứng nhanh trước những biến động thị trường thì liệu các công ty lớn khác có thể xử trí nhanh hơn? Điều đáng ngạc nhiên là khối lượng trung bình của một giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán New York vào năm 2005 là 345 cổ phiếu (nguồn: Mohammed Hadi, “Tracking the number”, Wall Street Journal (Tạp chí Phố Wall), 10 tháng 6, 2005.) Khối lượng giao dịch này có giá trị khoảng 5.000 đô-la. Đó hoàn toàn không phải là một con số lớn. Bạn hãy thử tưởng tượng sẽ phải thực hiện bao nhiêu giao dịch với giá trị 5.000 đô-la để có thể mua và bán hết 2 tỷ đô-la? Câu trả lời là phải mất 400.000 giao dịch. Bây giờ hãy hình dung tôi sở hữu 10 triệu cổ phiếu của công ty XYZ. Nếu mỗi giao dịch có khối lượng là 345 cổ phiếu thì tôi sẽ phải mất 30.000 giao dịch liên tục để có thể bán hết số cổ phiếu đó. Như vậy, tôi sẽ phải mất hàng tuần để thực hiện với điều kiện không tạo ra những báo động quá tải cho thị trường. Nhưng nếu tôi cố gắng bán ra chỉ trong một vài phiên giao dịch, lập tức các nhà quản lý quỹ sẽ nhìn thấy khối lượng quá lớn đang được bán ra này và họ sẽ lo sợ. Sau đó, họ bắt đầu bán ra theo, giá cổ phiếu đó sẽ rớt nhanh chóng và có thể làm tổn hại tới mức lợi nhuận tôi dự định theo đuổi ngay từ đầu.

Giá của chứng khoán không bị thay đổi bởi các sự kiện xảy ra trên thế giới, bởi mức lợi nhuận cao mà công ty tạo ra, bởi việc sa thải một giám đốc điều hành, bởi việc mất bản quyền công nghệ, hay bởi bất cứ điều gì khác. Bản thân các sự kiện đó không thay đổi được giá chứng khoán mà chính là sự chuyển dịch dòng tiền ra, vào thị trường của các quỹ đầu tư theo tổ chức để phản ứng lại với các sự kiện đó làm thay đổi giá cổ phiếu. Hãy nghĩ về các sự kiện có khả năng trở thành nguyên nhân ảnh hưởng tới giá chứng khoán, những tín hiệu có thể tạo ra sự thay đổi. Không một sự kiện nào có thể ảnh hưởng tới giá chứng khoán trong ngắn hạn bởi vì yếu tố duy nhất có thể làm giá chứng khoán thay đổi chính là những gì mà nhà quản lý của các quỹ đầu tư theo tổ chức thực hiện với khoản tiền trong tay mình. Nếu họ bán ra, giá chứng khoán sẽ lập tức sụt giảm. Rõ ràng, những sự kiện thế giới đều có khả năng ảnh hưởng tới những quyết định của các nhà quản lý quỹ đầu tư theo tổ chức, nhưng xét đến cùng giá cổ phiếu lên hay xuống là do ảnh hưởng trực tiếp của các khoản đầu tư của các quỹ này.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin